Ngôn ngữ là điều kỳ diệu của văn minh nhân loại, công cụ của trí thông minh, công cụ giao tiếp, công cụ để lưu kiến thức từ đời này sang đời khác. Nghiên cứu sự thay đổi về ngôn ngữ sẽ thấy cả tiến trình phát triển của loài người vì khi có thêm bất cứ một cái gì được phát minh, được tìm ra, điều đầu tiên người ta làm là đặt tên cho thứ đó.

Ngôn ngữ thể hiện trình độ văn hóa. Khi nghe một người nói, bạn cũng có thể hình dung phần nào về con người đó, từ giọng nói, cách nói, cách chọn từ, ngôn ngữ cơ thể, kỹ năng giao tiếp…

Bố mẹ và mọi thành viên trong gia đình là những người thầy ngôn ngữ đầu tiên của trẻ. Sử dụng ngôn ngữ tiêu cực, chúng ta sẽ làm ảnh hưởng đến trình độ văn hóa, sự phát triển nhân cách, tâm lý và thái độ sống của bé ngay từ khi mới ra đời. Để giúp con, bố mẹ hãy thử áp dụng những thay đổi nhỏ dưới đây xem sao:

1. Đừng dùng ngôn từ thô tục.

Đừng bao giờ dạy con bằng những từ ngữ thô tục

Nên nói với trẻ “Đi vệ sinh”, chứ đừng bao giờ nói “Đi ỉa, đi đái đi” bô bô trước mặt người khác. Trẻ đánh bủm cũng không nên nhận xét bàn tán…

2. Đừng “Vâng, dạ, ạ” khi nói chuyện với trẻ.

Nhiều ông bà, bố mẹ làm thế vì muốn trẻ bắt chước để cũng gọi dạ bảo vâng. Vấn đề không phải ở chỗ trẻ nói được các từ đó. Cái bé cần học là biết nói những từ đó với người lớn tuổi hơn mình. Nếu bạn muốn con sử dụng những từ đó thì hãy cư xử như thế với bố mẹ mình, với những người nhiều tuổi hơn mình xung quanh để bé hiểu. Người lớn dạ vâng với em bé là làm mẫu sai trật tự xã hội và sai cách dùng tiếng Việt.

3. Đừng bắt trẻ ạ đi rồi mới cho cái này cái kia.

Ạ thể hiện sự tôn trọng chứ không phải là hành động có điều kiện. Trẻ yêu tất cả mọi người xung quanh vô điều kiện mà khi muốn cái gì thì phải ạ mới được cho. Chẳng phải chúng ta đang dạy trẻ mọi thứ đều có điều kiện hay sao? Thế là đến một lúc khi bạn không đồng ý cho trẻ cái gì, bé quay lại bảo “Con không yêu mẹ nữa đâu đấy nhé. Mẹ phải cho con ăn kẹo con mới yêu mẹ”.

4. Đừng dùng những cụm từ tiêu cực.

Ví như đối phó với trẻ, ăn vạ, quấy, lười học, chậm như sên… mà hãy luôn chọn từ ngữ tích cực khi nói chuyện với con, nói về con. Trẻ không phải là kẻ thù để phải đối phó. Trẻ không ăn vạ mà là đang thể hiện chính kiến của mình. Trẻ không lười học mà vì học theo cách không phù hợp thì trẻ làm sao thích được.

5. Đừng bàn luận hay nhận xét trẻ.

“Con bé nhà em lười ăn khổ lắm”; “Thằng nhà em yếu lắm hơi tí là lăn ra ốm”; “Nó nghịch như giặc không ai trông được đâu”; hay phổ biến nhất là các bé bị nhận xét hư. Cứ không theo ý người lớn là thành hư chứ không ai hiểu trẻ chỉ đang thử thách các biên giới xung quanh mình xem có đúng là cần phải thế hay không… Bạn có muốn bị ai miêu tả như thế không? Kể cả bạn có như thế bạn cũng không thích ai nhận xét như vậy hay mang bạn ra bình luận với người khác. Thế nhưng chúng ta làm vậy với con mình. Những đứa trẻ không có khả năng tự bảo vệ.

6. Đừng đặt mình lên vị trí cao hơn trẻ.

Các thầy cô giáo không bao giờ nói dạy học, mà chỉ nói “Cô hướng dẫn con trước rồi con sẽ tự làm nhé”; “Lại đây, cô chỉ cho con xem cái này thú vị lắm”; “Cô sẽ giúp con một tay nhé?”…, vì quá trình học sẽ là do trẻ tự làm chứ không phải do cô dạy trẻ mới biết học. Chỉ là từ khác nhau nhưng thể hiện sự tôn trọng của các cô với trẻ.

7. Đừng dùng câu hỏi hay câu phủ định.

Ví dụ, thay vì “Sao lại đổ nước ra sàn như thế?” thành “Nước này là để uống con à”; “Không được nhảy nhót trên giường của mẹ” thành “Giường là nơi để nằm ngủ”; “Có ngừng ném đồ chơi ngay lại không?” thành “Lego là để xếp hình. Con muốn ném thì đi ném bóng rổ”; “Sao cứ gào toáng lên thế?” thành “Nói to là mất lịch sự đấy con ạ”…

8. Đừng suy nghĩ tiêu cực.

Hãy dạy con những điều tốt đẹp nhất trong cuộc sống

Em bé bê cốc sữa từ bếp ra bàn để uống bị đổ ra ngoài, mẹ hãy nói “May thật, may mà con chỉ làm đổ một tí thôi nhỉ. Đổ nhiều thì chẳng còn gì để uống”. Bé vẽ ra ngoài hình tô màu, có thể bảo: “Chỉ hơi ra ngoài tí thôi. Bao giờ tay con khéo hơn thì tất cả các nét sẽ nằm gọn trong hình vẽ”. Bé bị ngã, mẹ hỏi: “Có gãy cái gì không con? Không à? May quá, gãy cái gì thì đã phải đi bệnh viện bó bột rồi. Xước một tí về chỉ cần bôi thuốc sát trùng là tự khỏi luôn”…

Cách nói như vậy thứ nhất là để bé học cách luôn bình tĩnh xử lý vấn đề; thứ hai là chuyện đã xảy ra rồi, nhìn một cách tiêu cực chỉ làm mọi thứ tồi tệ hơn. Chẳng phải khi luôn suy nghĩ như vậy cuộc sống tươi đẹp hơn biết bao?

9. Đừng ra lệnh.

“Không được đánh bạn. Bố nói con có nghe không?” thành “Mọi người đều phải tôn trọng nhau. Đánh người là vi phạm pháp luật”. “Con chào các cô các bạn đi rồi về. Người lớn nói thì phải nghe chứ” thành “Khi về bao giờ mình cũng chào tạm biệt mọi người con à”… Khi nói thế, bạn muốn truyền thông điệp trật tự xã hội là thế, cách cư xử quy định theo văn hóa Việt Nam là thế. Ai cũng làm thế dù là người lớn hay trẻ con. Chứ không phải là con bị người lớn bắt làm theo ý mình. Sau này bé cũng biết cách cư xử khi tham gia vào các cộng đồng, biết tôn trọng mọi người chứ không áp đặt những người ít tuổi hơn mình.

Cứ như thế, suốt những năm còn bé, sử dụng ngôn ngữ tích cực với bé là cách bố mẹ thể hiện sự tôn trọng con, giúp bé hình thành thái độ sống tích cực ngay từ nhỏ, giúp bé học cách tôn trọng mọi người. Cùng lúc, bố mẹ đã giúp trang bị các kỹ năng là lợi thế cho bé suốt cả cuộc đời sau này trong cuộc sống riêng cũng như khi tham gia vào xã hội.

 Nguồn: Vnexpress.net

The post Dạy con nên người bằng cách dùng ngôn ngữ tích cực appeared first on Sức khỏe tôi yêu.

Chỉ cần một chút kiên nhẫn và khéo léo, các mẹ sẽ dễ dàng dạy bé vâng lời qua kinh nghiệm của mẹ bé Mầu.

Biết được nguy cơ đó, tôi đã lên quyết tâm phải tập cho Mầu, cô con gái 4 tuổi của mình biết vâng lời mẹ trước khi quá muộn. Công trình dạy-con-vâng-lời của tôi không suôn sẻ trong ngày một ngày hai, mà là quãng thời gian hàng tháng trời để con quen dần. Trong khoảng thời gian đó, tôi đã đúc kết được một vài kinh nghiệm mà tôi thấy khá hữu hiệu muốn chia sẻ cùng các mẹ

1, Mẹ phải nhất quán với quyết định của mình

Khi dạy trẻ biết vâng lời mẹ, điều đầu tiên mẹ cần làm là phải luôn kiên định và trước sau như một với câu nói của mình. Nhà tôi ở trong ngõ ngay gần phố lớn, cứ mỗi buổi chiều tối sau khi đi mẫu giáo về, Mầu thường chạy qua chơi với mấy đứa trẻ hàng xóm. Có lần tôi mải nấu cơm trong nhà không để ý, bọn trẻ kéo nhau ra ngoài đường chơi. May mà chị hàng xóm phát hiện kịp và kéo cả lũ về nhà. Sau hôm đó, tôi mới dặn con không được chơi ngoài đường vì rất nguy hiểm.

Thông thường, tôi thấy các bé sẽ luôn thử thách lòng kiên nhẫn của các mẹ bằng cách tảng lờ lời mẹ dặn, nếu mẹ không nói gì thì bé sẽ dễ dàng làm trái ý mẹ ngay. Vì vậy mẹ cần nhất quán với lời dặn của mình và không bao giờ nên cho bé chơi ngoài đường kể cả khi mẹ đứng giám sát.

2, Mẹ phải luôn tỏ ra nhẹ nhàng

Mẹ hãy làm gương cho bé

Các bé thường không có phản ứng tốt lắm trước sự giận dữ của mẹ, Mầu cũng không là ngoại lệ. Vì vậy bất kì khi nào có bé ở cạnh, mẹ luôn phải tỏ ra nhẹ nhàng, nhất là khi dạy con. Mẹ hãy tỏ ra thấu hiểu cảm xúc của bé, nhưng đồng thời nhấn mạnh việc nghe lời quan trọng như thế nào.

Bé Mầu nhà tôi được cả nhà chiều từ bé, nên bé đòi gì là được nấy. Biết được điều này không tốt cho tính cách của con, tôi đã tìm cách để bé bỏ thói quen này. Có hôm đi siêu thị, bé nằng nặc đòi mua hộp kẹo sô cô la mà ở nhà bé đã có rất nhiều. Tôi không đồng ý và nói với bé một cách nhẹ nhàng rằng, mẹ không đồng ý cho con mua vì ở nhà đã có rồi. Với lại ăn nhiều kẹo quá là con sẽ bị sâu răng đấy. Vì đã nghe ở đâu đó bị sâu răng là phải đi bác sĩ, nên bé rất sợ và thôi không đòi nữa. Như vậy thay vì quát mắng và từ chối quyết liệt, tôi lựa chọn việc khuyên bảo nhẹ nhàng và đã nhìn thấy được lợi ích không ngờ của phương pháp này.

3, Mẹ hãy lấy hành động của mình làm gương cho bé

Theo nghiên cứu mới đây nhất, khi trẻ càng nhỏ, trẻ càng dễ chịu sự ảnh hưởng bên ngoài và dễ tiếp thu và bắt chiếc hành vi và thái độ của bố mẹ. Vì vậy, làm gương cho bé chính là cách tốt nhất khiến bé nghe lời mẹ. Mẹ đừng nên để trẻ thấy mình đang “lên giọng” và “ra uy” với con. Mẹ cũng đừng nên bắt con không được làm gì, mà hãy làm trước cho con học. Khi tôi mua một tấm thảm mới trải trước cửa nhà cho đẹp, Mầu lấy làm lạ và thích thú đi cả giày nhảy lên thảm. Thấy vậy tôi chỉ nhắc con bỏ giày ra rồi hãy đi lên thảm không thì sẽ làm thảm bẩn và xấu đi. Hàng ngày mỗi khi đi đâu về là tôi lại bỏ giày để lên giá cho Mầu thấy rồi mới đi qua thảm vào nhà. Dần dần con cũng nhớ và không dẫm giày lên thảm nữa, thậm chí có hôm bố quên con bị Mầu nhắc nhở.

4, Mẹ nên giữ chắc quan điểm của mình

Một khi đã đặt ra quy tắc và muốn trẻ tuân theo, mẹ phải đưa ra các hình thức phạt để sử dụng khi trẻ không vâng lời. Tôi giải thích với Mầu rằng, nếu con không nghe lời, thì hậu quả như thế này sẽ xảy ra. Mẹ đừng nên chiều con mà bỏ qua cho bé, nếu bỏ qua một, hai lần, bé sẽ cho là việc không vâng lời cũng chẳng có gì to tát

5, Khuyến khích trẻ khi có cơ hội

Một trong những cách giúp con vâng lời là mẹ nên khuyến khích trẻ. Khi bé vâng lời mẹ và cư xử tốt, hãy nhắc lại hành động tốt ấy của con và đừng quên kèm theo một lời khen. Tôi luôn nói cho Mầu biết tôi tự hào về con thế nào khi con làm gì đó đúng đắn và nghe lời mẹ. Các mẹ hãy nghĩ các bé giống như các mầm cây non cần được mẹ chăm sóc và uốn nắn mỗi ngày. Nếu mẹ làm đúng, cái cây ấy sẽ nở hoa và phát triển theo đúng ý mẹ.

6, Giải thích cho con hiểu

Chắc các mẹ cũng đồng ý với tôi rằng các mẹ sẽ chẳng muốn bị bắt phải làm việc gì nếu không được giải thích vì sao lại phải làm như vậy. Mẹ đừng bao giờ nói với bé rằng “con phải làm vì mẹ muốn thế”. Thay vào đó, hãy giải thích lý do tại sao mẹ muốn bé làm như vậy. Bé sẽ cảm thấy việc nghe lời mẹ dễ dàng hơn khi biết vì sao mẹ muốn mình vâng lời.

7, Mẹ hãy thưởng cho bé khi bé ngoan

Ai ai cũng sẽ làm tốt hơn nếu có phần thưởng, các bé cũng như vậy. Một món đồ chơi, một buổi đi chơi cùng mẹ, một đôi giày mới… mẹ tiếc gì khi bé là bé ngoan đúng không nào? Mỗi khi Mầu nhớ ra lời mẹ dặn và không làm việc gì đó, trong bữa cơm tối hôm đó, tôi đã khen ngợi và hứa cuối tuần sẽ mua cho bé một quyển truyện mới. Bé tỏ ra rất thích thú và cảm thấy thoải mái hơn với mỗi lời dặn của mẹ. Vậy là cả hai mẹ con đều thoải mái và vui vẻ.

Nguồn: eva.vn

The post Nghệ thuật dạy con luôn nghe lời mẹ appeared first on Sức khỏe tôi yêu.